Дали слободното ѕидарство е тајно ?

           Прашањето за „тајноста“ на слободното ѕидарство се појавува секогаш кога ќе се спомне зборот масонерија. Едни го замислуваат како невидлива мрежа што владее со светот, други како нешто мистично и недопирливо. Вистината е многу поедноставна – и многу по¬човечка.

Слободното ѕидарство не е тајно друштво, туку друштво со тајни.
     Тоа значи: масонските организации постојат јавно, со свои имиња, седишта, устави, веб-страници, јавни настани и изјави. Обедиенциите се регистрирани според законите во своите држави, а многу нивни активности – предавања, издавачка дејност, хуманитарни акции – се целосно видливи за јавноста.

     Она што е дискретно, а не „скриено“, е внатрешниот живот на Ложата: ритуалите, симболичниот јазик, начинот на препознавање и духовната работа врз себе. Овој дел не е таен затоа што содржи заговори, туку затоа што претставува иницијатички пат, личен процес на морално и духовно усовршување. Како што не се пренесува туѓо искуство со неколку реченици, така и масонската работа не може да се сведе на „шема“ за јавна употреба.

     Ритуалите и симболите не се театар за публика, туку алатки за внатрешна работа: да се размислува за вистината, правдата, одговорноста, братството, слободата на мислата. Ложата е место каде што човек може искрено да се соочи со себе и со други, во атмосфера на доверба и почит. Таков простор природно бара извесна дискретност.

     Историски, постоела и практична причина за тоа. Во различни периоди, особено под авторитарни режими и фанатизми, масоните биле осудувани, забранувани, па и прогонувани. Дискретноста често била прашање на безбедност, а не на елитизам. И денес, во многу општества постојат предрасуди и теории на заговор: не секој член сака неговото членство да стане тема за сензационализам, злоупотреба или притисок. Затоа, масонеријата го почитува правото на секој Брат сам да одлучи колку јавно ќе ја покажува својата припадност.

Најважно е да се разбере следново: вистинската масонска „тајна“ не е информација, туку преобразба.

Не е шифра, документ или план за светска доминација, туку пат – процес на постепено градење на карактерот, совеста и одговорноста. Тоа што Братот го доживува во Ложата – размислувањата, симболите, внатрешните борби, личните решенија – не се нешто што се продава, снима или спектакуларно прикажува. Тоа е лично искуство кое има смисла само ако се живее.

Затоа, кога кажуваме дека слободното ѕидарство не е „тајно друштво“, туку е дискретна организација со надворешно и внатрешно влијание:

• надворешно влијание – хуманистичка, филозофска, прогресивна институција, посветена на човековото достоинство, слободата на совеста, толеранцијата и братството меѓу луѓето;
• внатрешно влијание – братство кое работи со ритуали, симболи и духовно-етички принципи за личен и општествен напредок.

Накратко:
Слободното ѕидарство не се крие од светот – напротив, сака да придонесе за негово подобрување. Она што го чува со дискретност не е заговор, туку достоинството на личниот пат. Токму тука, меѓу слободата, одговорноста и внатрешната работа, се наоѓа современиот смисол на масонската „тајна“.